WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;

Μια από τις πιο συχνές ερωτήσεις που μου κάνουν αρκετοί νέοι bloggers, είναι ποια πλατφόρμα από τις δυο να επιλέξουν, “WordPress ή Blogger;” Αν είσαι αναγνώστης του Inkstory, τότε ήδη γνωρίζεις πως χρησιμοποιώ και απευθύνομαι αποκλειστικά στο WordPress. Παρόλα αυτά, θα είμαι όσο πιο αντικειμενικός γίνεται με τη σύγκριση των δύο υπηρεσιών.

Αν ξεκίνησες να ασχολείσαι τώρα με το blogging, πιθανότατα να έχεις ακούσει για ορισμένες blogging πλατφόρμες οι οποίες σου επιτρέπουν να δημιουργήσεις ένα καινούργιο blog με ευκολία, και χωρίς να γνωρίζεις τι εστί προγραμματισμός και κώδικας. Αυτές οι πλατφόρμες σου επιτρέπουν επίσης να διαχειρίζεσαι με ευκολία το περιεχόμενο σου, που σημαίνει πως σου παρέχουν ένα κειμενογράφο για να γράφεις και να δημοσιεύεις άρθρα και σελίδες, ένα πίνακα ελέγχου για να σχεδιάζεις και να αλλάζεις την εμφάνιση του blog σου, και οποιαδήποτε άλλη λειτουργία σχετίζεται με αυτό.

Αυτές οι πλατφόρμες είναι αξιοθαύμαστες, θα έλεγα το λιγότερο, καθώς δίνουν την δυνατότητα σε εκατομμύρια ανθρώπους να εκφράζονται μέσω του γραπτού λόγου, χωρίς να χρειάζεται να σπάνε τα κεφάλια τους μαθαίνοντας κώδικα, ή πληρώνοντας από την αρχή για κατασκευή ιστοσελίδων. Μιας και η πλατφόρμα που θα επιλέξεις θα είναι και αυτή που θα χρησιμοποιείς πιθανότατα για όσο θα υπάρχει το blog σου – ή.. η πλατφόρμα – είναι σημαντικό να επιλέξεις εξ ‘αρχής τη σωστή.

WordPress ή Blogger: Τα βασικά

WordPress ή Blogger; Τι είναι καλύτερο και ποιο να προτιμήσω;

Για να μπορέσεις να επιλέξεις μεταξύ του WordPress και του Blogger, θα πρέπει αρχικά να γνωρίζεις τι παρέχει η κάθε πλατφόρμα. Παρακάτω έχω δημιουργήσει έναν πίνακα με τις πιο βασικές πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζεις για τις δύο πλατφόρμες.

Χαρακτηριστικά Blogger WordPress
Κόστος: Δωρεάν Δωρεάν και Επί Πληρωμής
Χωρητικότητα: Απεριόριστο Ανάλογα την Hosting εταιρεία, 1GB δωρεάν στο WordPress.com
Δωρεάν πρότυπα: Ναι Ναι
Πρότυπα τρίτων: Ναι Ναι
Επαγγελματικά Πρόσθετα: Όχι Ναι
Drag-and-Drop Λειτουργία: Όχι Ναι
Widgets: Περιορισμένο Ναι
E-Commerce Σύστημα: Όχι Ναι (με τη χρήση plugin)
Επιλογές SEO: Όχι Ναι (με τη χρήση plugin)
Παροχή Ασφάλειας: Ναι Ναι και Όχι (ανάλογα την Hosting εταιρεία)
Κατηγοριοποίηση: Ετικέτες Κατηγορίες, Ετικέτες και Custom Πεδία
Πλήρης Διαχείριση: Όχι Ναι (self-hosted) και Όχι (WordPress.com)
Πολλαπλά blogs: Ναι Ναι
Πολύγλωσσο σύστημα: Όχι Ναι (με τη χρήση plugin)
Backups: Ναι (.XML αρχείο – χειροκίνητα) Ναι (πολλαπλοί τρόποι – χειροκίνητα και αυτόματα)
Ιδανικό για: Απλά blogs Κάθε είδους ιστοσελίδας

Και οι δύο πλατφόρμες έχουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα τους, τα οποία θα δούμε παρακάτω πιο αναλυτικά, έτσι ώστε να καταλήξεις στην ιδανική για εσένα.

Τι είναι το WordPress;

Αρχικά, έχω καλύψει τη συγκεκριμένη CMS πλατφόρμα σε προηγούμενο άρθρο μου, με τίτλο “Τι είναι το WordPress και σε τι χρησιμεύει;“. Εν συντομία, το WordPress είναι η δημοφιλέστερη CMS πλατφόρμα παγκοσμίως, η οποία είναι επίσης ανοιχτού-κώδικα, που σημαίνει πως μπορείς να κατεβάσεις και να χρησιμοποιήσεις τον κώδικα της εντελώς δωρεάν. Η Automattic, η εταιρεία πίσω από το WordPress, παρέχει το WordPress.org και το WordPress.com, με το πρώτο να απαιτεί ένα domain name και ένα web hosting πακέτο φιλοξενίας, ενώ με το δεύτερο να λειτουργεί όπως το Blogger της Google, παρέχοντας τα πάντα έτοιμα.

Τι είναι το Blogger;

Το Blogger, αλλιώς γνωστό και ως Blogspot, κατασκευάστηκε από την εταιρεία Pyra Labs το 1999, προτού εξαγοραστεί από την Google το 2003. Η πλατφόρμα παρέχει στους χρήστες της την δυνατότητα να δημιουργήσουν εντελώς δωρεάν ένα blog, το οποίο φιλοξενείται στους servers της εταιρείας, με ένα sub-domain name σε .blogspot.com, ή με ένα δικό τους custom domain name (όπως www.inkstory.gr και όχι www.inkstory.blogspot.com).

Ξεκίνημα και κόστος

Θα υποθέσω πως δεν έχεις ιδέα από blogging πλατφόρμες και πως μόλις ξεκίνησες. Το τελευταίο που θέλεις είναι να μπλεχτείς απ’ την αρχή με τεχνικά, κώδικες, ή οτιδήποτε φαίνεται ή ακούγεται εξωγήινο.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Η αρχική σελίδα του Blogger.

Το Blogger της Google σου επιτρέπει να ξεκινήσεις ένα blog μέσα σε λίγα μόλις λεπτά, εντελώς δωρεάν, χρησιμοποιώντας τον ήδη υπάρχον λογαριασμό σου. Αν δεν έχεις λογαριασμό, μπορείς να φτιάξεις μέσα σε μερικά λεπτά. Η πλατφόρμα σου παρέχει ορισμένα έτοιμα πρότυπα (γνωστά ως templates) που μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις για να ξεκινήσεις, ενώ μπορείς πάντοτε να κατεβάσεις και δωρεάν ή επί πληρωμής templates από τρίτες ιστοσελίδες.

Σημείωση: Τα templates είναι έτοιμα προ-σχεδιασμένα πρότυπα, τα οποία μπορείς να μορφοποιήσεις με διάφορους τρόπους. Μιας και οι γνώσεις πάνω σε βασικές γλώσσες προγραμματισμού είναι απαραίτητες για να στηθεί μια ιστοσελίδα, αυτά τα πρότυπα είναι ο εύκολος τρόπος για να αποκτήσεις έναν έτοιμο σχεδιασμό, παραλλάζοντας τον.

Μέσα από το περιβάλλον χρήσης, θα μπορείς να δημιουργείς σελίδες και να γράφεις άρθρα με ευκολία, να κάνεις βασικές αλλαγές στις πληροφορίες και το σχεδιασμό του blog σου, να παρακολουθείς τα βασικά στατιστικά και το εισόδημα που έβγαλες μέσω της Google AdSense, καθώς επίσης και τα blogs που ακολουθείς.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Η αρχική σελίδα του WordPress.

Με το WordPress τα πράγματα διαφέρουν αρκετά. Αρχικά, αν δεν έχεις λογαριασμό, μπορείς να δημιουργήσεις έναν είτε με το email σου, είτε με τον Google ή Apple λογαριασμό σου. Από την μια έχεις την δυνατότητα να αγοράσεις ένα πακέτο φιλοξενίας και ένα domain name, χρησιμοποιώντας το WordPress.org χωρίς περιορισμούς και δεσμεύσεις. Από την άλλη πλευρά, έχεις το WordPress.com, το οποίο λειτουργεί περίπου όπως το Blogger της Google, αλλά με περισσότερους περιορισμούς λόγω των διαθέσιμων πακέτων του.

Για παράδειγμα, το δωρεάν πακέτο στο WordPress.com σε περιορίζει στο 1GB αποθηκευτικού χώρου, δεν σου επιτρέπει να εγκαθιστάς themes (αλλιώς και θέματα, πρότυπα ή templates) ή plugins (πρόσθετα) από τρίτες ιστοσελίδες παρά μόνο απ’ τα ήδη υπάρχων και, για να βγάλεις το branding ή να βελτιστοποιήσεις το blog σου με διαφημίσεις, θα πρέπει να αναβαθμίσεις σε ένα από τα συνδρομητικά τους πακέτα. Το WordPress.org από την άλλη πλευρά, δεν σε περιορίζει πουθενά, εφόσον έχεις ένα hosting και ένα domain name.

Το WordPress.com παρέχει δύο περιβάλλοντα χρήσης. Το ένα – και αυτό που είναι ενσωματωμένο στο WordPress.com – είναι μίνιμαλ, εύκολο στη χρήση και σου παρέχει όλα τα απαραίτητα εργαλεία και τις δυνατότητες για να διαχειρίζεσαι το blog σου. Το ίδιο περιβάλλον χρήσης θα το βρεις διαθέσιμο και από τις εφαρμογές της πλατφόρμας. Το δεύτερο περιβάλλον χρήσης (γνωστό σε όσους είναι στο WordPress.org) δεν είναι τόσο απλό, αλλά δεν είναι ούτε και περίπλοκο. Για την ακρίβεια, οτιδήποτε αναζητάς και ψάχνεις, βρίσκεται διαθέσιμο από το αριστερό πλαϊνό μενού όταν είσαι συνδεδεμένος/η ως διαχειριστής/ριά.

Αν συγκρίνουμε τις δύο πλατφόρμες από άποψη ευκολίας στη χρήση, τότε το Blogger λαμβάνει εύκολα την πρώτη θέση. Παρόλα αυτά, σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειώσω πως το Blogger είναι πιο εύκολο, καθώς παρέχει μόλις ένα μικρό ποσοστό απ’ τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά που παρέχει το WordPress.

Νικητής: Blogger

Διαθέσιμα πρότυπα και σχεδιασμός

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Η σελίδα με τα έτοιμα πρότυπα του Blogger.

Το περιβάλλον χρήσης του Blogger είναι ιδιαίτερα απλό, οπότε δεν θα δυσκολευτείς ιδιαίτερα για να μορφοποιήσεις τα widgets ενός template, να γράψεις ένα άρθρο ή να δημιουργήσεις μια σελίδα. Παρόλα αυτά, όλα σταματάνε εκεί.. Εάν θελήσεις να μορφοποιήσεις λίγο περισσότερο ένα template, είτε να αλλάξεις (το πιο απλό για παράδειγμα) το μενού ενός template που κατέβασες, θα χρειαστεί να μπεις και να κάνεις αλλαγές είτε τον HTML κώδικα, είτε στον CSS κώδικα. Οι δυνατότητες και οι λειτουργίες που μπορεί να παρέχει ένα template στο Blogger είναι επίσης αρκετά περιορισμένες, σε αντίθεση τουλάχιστον με αυτά του WordPress, του Drupal, του Joomla – μεταξύ άλλων – τα οποία δεν έχουν τόσους περιορισμούς.

Προτού κατεβάσεις ένα template από μια ιστοσελίδα τρίτων, θα πρέπει να σιγουρευτείς επίσης πως ο κώδικας του είναι καθαρογραμμένος, δεν περιλαμβάνει do-follow συνδέσμους προς κακόβουλες ιστοσελίδες, δεν έχει μέσα malware, και είναι σωστά βελτιστοποιημένος τόσο για υπολογιστές και κινητά, όσο και για τις μηχανές αναζήτησης. Ως αρχάριος ή αρχάρια blogger, το τελευταίο με το οποίο θέλεις να ασχοληθείς είναι ο κώδικας, μα δυστυχώς, με το Blogger, είναι σχεδόν αναπόφευκτο.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Η σελίδα με τα έτοιμα πρότυπα του WordPress.

Στο WordPress τα πράγματα αλλάζουν αρκετά. Αν είσαι προγραμματιστής ή έχεις βασικές γνώσεις πάνω στην HTML, CSS, PHP, JavaScript, μεταξύ ορισμένων άλλων, τότε δεν υπάρχουν όρια σε αυτά που μπορείς να κάνεις. Αν δεν έχεις τη παραμικρή ιδέα από κώδικα, τότε δεν θα χρειαστεί να ασχοληθείς με αυτό το κομμάτι καθόλου. Ίσως το γεγονός πως το WordPress μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από επαγγελματίες όσο και από αρχάριους χρήστες, είναι μια απ’ τις αιτίες που έγινε τόσο γνωστό.

Σε αντίθεση με το Blogger, το WordPress παρέχει πολλές περισσότερες επιλογές στους προγραμματιστές που θέλουν να σχεδιάσουν themes για τη πλατφόρμα. Αυτό τους δίνει την δυνατότητα να προσθέτουν από λίγα έως πολλά χαρακτηριστικά και δυνατότητες, δημιουργώντας είτε απλά πρότυπα, είτε πλήρως επαγγελματικά πρότυπα τα οποία μπορούν να μορφοποιηθούν με εκατοντάδες διαφορετικούς τρόπους. Έτσι, κάθε πρότυπο που εγκαθιστάς στο WordPress, πιθανότατα να παρέχει την δική του σελίδα με τις βασικές ρυθμίσεις μορφοποίησης, να χρησιμοποιεί κάποιο page builder πρόσθετο, ή ακόμα και να χρησιμοποιεί τη βασική σελίδα μορφοποίησης του WordPress.

Αν ένα theme είναι δωρεάν και δεν σου παρέχεται η δυνατότητα να κάνεις βασικές αλλαγές στα χρώματα, στις γραμματοσειρές και σε άλλα στοιχεία του, μπορείς είτε να τα αλλάξεις μέσα από τον κώδικα (όπως και στο Blogger, αλλά πιο οργανωμένα), είτε με τη χρήση ενός πρόσθετου για μεγαλύτερη ευκολία. Υπάρχουν ωστόσο και ορισμένα themes τα οποία παρέχουν τόσο μια δωρεάν απλή έκδοση, όσο και μια επί πληρωμής έκδοση που εμφανίζει περισσότερες επιλογές και λειτουργίες.

Με το WordPress δεν χρειάζεται επίσης να ελέγχεις απαραίτητα τον κώδικα ενός theme προτού το κατεβάσεις. Όλα τα θέματα που βρίσκονται διαθέσιμα μέσα από τη βιβλιοθήκη του WordPress έχουν περάσει πρώτα από έλεγχο και στη συνέχεια καταχωρήθηκαν. Αν αγοράσεις ένα επαγγελματικό theme απ’ το ThemeForest ή το Creative Market, και αυτά με την σειρά τους έχουν περάσει από βασικούς ελέγχους, ενώ οι αξιολογήσεις άλλων χρηστών θα σε βοηθήσουν να επιλέξεις το κατάλληλο αν δεν έχεις τις απαραίτητες γνώσεις. Αν αποφασίσεις να κατεβάσεις ένα theme από άγνωστη τρίτη ιστοσελίδα, τότε μπορείς να ελέγξεις αν είναι καθαρός ο κώδικας του, σαρώνοντας το με διάφορα plugins, όπως το WordFence, το Sucuri, μεταξύ άλλων.

Νικητής: WordPress

Ελευθερία και ασφάλεια

wp-vcd Malware - Τι είναι και πως να το αφαιρέσεις από το WordPress
Φωτογραφία από Fatos Bytyqi στο Unsplash

Τόσο στο Blogger όσο και στο WordPress.com, κάθε blogger θα πρέπει να ακολουθεί κατά γράμμα τους όρους και της προϋποθέσεις της κάθε εταιρείας. Σε οποιαδήποτε περίπτωση που ένα bot της εταιρείας ανακαλύψει πως το blog σου δεν συμβιβάζεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις της, έχει το δικαιώματα και την δυνατότητα να το απενεργοποιήσει προσωρινά, ή ακόμα και να το διαγράψει οριστικά από τους servers της. Κυρίως στην πλατφόρμα του Blogger, δεν ήταν λίγοι αυτοί που ξύπνησαν ένα πρωί με το blog τους απενεργοποιημένο, χωρίς καμία παραπάνω πληροφορία εκτός από ένα μήνυμα που ανέφερε πως “δεν συμμορφώνεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις της εταιρείας“. Κάποιοι άτυχοι μάλιστα, ξύπνησαν με ένα οριστικά διαγραμμένο blog και όλη τους τη δουλειά χαμένη. Λίγοι ήταν αυτοί άλλωστε που κρατούσαν καθημερινά αντίγραφα.

Οι χρήστες που φιλοξενούν τα blogs τους στο WordPress.com θα πρέπει επίσης να συμμορφώνονται με τους όρους της Automattic, με τη διαφορά βέβαια πως τα πράγματα είναι αρκετά πιο ήρεμα εδώ. Από την άλλη πλευρά, αν έχεις ένα self-hosted (με hosting και domain name) WordPress blog, τότε δεν χρειάζεται να ακολουθείς κανέναν όρο ή προϋπόθεση και είσαι σε πλήρη διαχείριση. Μόνο η hosting εταιρεία έχει την δυνατότητα να απενεργοποιήσει προσωρινά ή να κλείσει το πακέτο σου, αλλά αυτό μπορεί να συμβεί μόνο σε έσχατες περιπτώσεις. Επιπλέον, το μεγαλύτερο ποσοστό των blogs στο WordPress κρατάει αυτόματα αντίγραφα, οπότε και να συμβεί κάτι, δεν θα χάσεις τίποτα απολύτως.

-> Διάβασε τους Όρους και της Προϋποθέσεις της Google.
-> Διάβασε τους Όρους και της Προϋποθέσεις της Automattic.

Σε όσο αφορά τα θέματα ασφάλειας και προστασίας, στο Blogger η Google καλύπτει το μεγαλύτερο ποσοστό της ασφάλειας, αλλά όχι περιπτώσεις που χρησιμοποιείς ένα κακόβουλο template, ή αποκτήσουν πρόσβαση στον λογαριασμό σου. Στο WordPress.com, αναλαμβάνει το 100% της ασφάλειας η Automattic, εκτός αν αποκτήσουν πρόσβαση στο λογαριασμό σου. Αν έχεις ένα δικό σου hosting και domain name, τότε υπάρχουν τρεις περιπτώσεις:

  1. Στα Managed Hosting πακέτα, η εταιρεία φιλοξενίας αναλαμβάνει τη διαχείριση της ασφάλειας.
  2. Στα απλά πακέτα και στους Dedicated Servers, αναλαμβάνεις εσύ την ασφάλεια.
  3. Μπορείς να απευθυνθείς σε μια εταιρεία ή έναν τεχνικό ώστε να συντηρεί την ιστοσελίδα και να διατηρεί την ασφάλεια.

Η ελευθερία του να μπορείς να διαχειρίζεσαι πλήρως το blog σου και να μην φοβάσαι μήπως το δεις την επόμενη ημέρα κλειστό, παίζει σίγουρα καθοριστικό ρόλο εδώ. Με το Blogger και το WordPress.com θα είσαι πλήρως καλυμμένος/η, αλλά με το WordPress.org, θα χρειαστεί να επιλέξεις, κάτι το οποίο δεν είναι πάντοτε άσχημη ιδέα, ιδικά όταν γνωρίζεις πως θα έχεις τη πλήρη διαχείριση του δικού σου blog.

Νικητής: WordPress

Backups και μεταφορές

Πως να κρατάς backups από το WordPress στο Google Drive

Η μεταφορά ενός blog από μια CMS πλατφόρμα σε μια άλλη δεν είναι πάντοτε η καλύτερη ιδέα, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με πλατφόρμες όπως το Blogger, της οποίας τα άρθρα είναι πλέον σχεδόν αδύνατο να τα μεταφέρεις σωστά σε μια άλλη πλατφόρμα. Για παράδειγμα, στο WordPress χρησιμοποιείται ο γνωστός Gutenberg Κειμενογράφος, ο οποίος χρησιμοποιεί μπλοκς για να διαχωρίζει και να μορφοποιεί κάθε τι που υπάρχει. Το Blogger, από την άλλη πλευρά, έχει διατηρήσει έναν παραδοσιακό κειμενογράφο, ο οποίος σου επιτρέπει να κάνεις βασική μορφοποίηση.

Αν μεταφέρεις τα άρθρα από το Blogger στο WordPress, ένα από τα πρώτα πράγματα που θα παρατηρήσεις είναι πως μαζί με τα άρθρα, θα παρθεί και όλος ο σχεδιαστικός τους κώδικας. Αυτό θα φέρει ως αποτέλεσμα τα παλιά σου άρθρα να φαίνονται χειρότερα συγκριτικά με τα καινούργια που θα γράφεις μέσω του WordPress. Η μοναδική λύση; Να μπεις σε κάθε άρθρο και σελίδα ξεχωριστά και να αφαιρέσεις τον κώδικα.

Πολλές από τις φωτογραφίες δεν θα τραβηχτούν επίσης ποτέ στο WordPress, και αντί αυτού, θα τις τραβάει απ’ το Blogger. Αυτό σημαίνει πως αν κλείσεις οριστικά το blog σου στο Blogger, θα χάσεις ένα τεράστιο μέρος των φωτογραφιών σου και απ’ το WordPress. Το WordPress χρησιμοποιεί επίσης διαφορετική δομή για τους συνδέσμους του, ενώ παρέχει και άλλους τρόπους. Το Blogger έχει μια συγκεκριμένη δομή, η οποία στις μέρες μας, είναι απ’ τις χειρότερες για SEO. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να προσθέσεις και λίγο κώδικα στο Blogger ώστε να γίνεται αυτόματη ανακατεύθυνση των επισκεπτών στο WordPress blog, ενώ παράλληλα να ειδοποιούνται οι μηχανές αναζήτησης για την αλλαγή.

Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες πλατφόρμες ωστόσο, καθώς το XML αρχείο που κατεβάζεις από το Blogger δύσκολα εισάγεται και παίρνει όλα τα δεδομένα σωστά, ακόμα και σε πλατφόρμες όπως το Ghost, το Joomla και το Drupal. Το WordPress σου επιτρέπει επίσης να κατεβάσεις ένα XML αρχείο με το περιεχόμενο σου, αλλά σου δίνει επίσης και πρόσβαση σε όλα τα αρχεία και τους φακέλους. Ένα WordPress blog μπορείς να το μεταφέρεις με μεγαλύτερη ευκολία σε μια άλλη CMS πλατφόρμα, καθώς έχεις πλήρη πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα του blog σου.

Για τους χρήστες του Blogger, ο μόνος τρόπος για να κρατήσεις backups (αντίγραφα ασφαλείας) είναι κατεβάζοντας απ’ τον λογαριασμό σου το .XML αρχείο. Φυσικά, αν ποτέ σου κλείσουν το blog, οι φωτογραφίες και τα βίντεο δεν θα μεταφερθούν ποτέ σε διαφορετική πλατφόρμα. Θα πρέπει επίσης να μπαίνεις και να κατεβάζεις την τελευταία έκδοση του XML αρχείου σου ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε να έχεις πάντοτε μέσα σε αυτό όλες τις αλλαγές και το πρόσφατο περιεχόμενο που δημοσίευσες.

Στο WordPress υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι για να δημιουργείς αντίγραφα ασφαλείας. Μπορείς να κατεβάζεις το ίδιο .XML αρχείο όπως και στο Blogger, αν βρίσκεσαι στο WordPress.com αλλά και στο WordPress.org. Μπορείς επίσης (στο δεύτερο μόνο) να κατεβάσεις όλα τα αρχεία και τα δεδομένα μέσω FTP, Plesk, cPanel, μεταξύ άλλων διαχειριστικών, ή ακόμα και μέσα από την web hosting εταιρεία που φιλοξενεί το blog σου. Οι περισσότερες web hosting εταιρείες παρέχουν επίσης αυτόματα backups και ένα εύκολο περιβάλλον για να επαναφέρεις το blog σου με ένα κλικ. Τέλος, μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις κάποιο πρόσθετο όπως το UpdraftPlus Backup και να κρατάς αντίγραφα ασφαλείας όποτε θελήσεις, συμπεριλαμβανομένων και στον Google Drive ή OneDrive λογαριασμό σου.

Νικητής: WordPress

Κατηγορίες και ετικέτες

Στο Blogger, ο μόνος τρόπος για να κατηγοριοποιήσεις τα άρθρα σου, είναι με τη χρήση ετικετών (γνωστά και ως tags ή labels). Καθώς γράφεις το άρθρο, μπορείς να το προσθέσεις σε πολλαπλές ετικέτες, χωρίζοντας τες με κόμμα.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Οι ετικέτες στο Blogger.

Στο WordPress, έχεις επίσης τις ίδιες Ετικέτες, οι οποίες όμως είναι λιγότερο σημαντικές εδώ. Θα βρεις επίσης διαθέσιμες και τις Κατηγορίες, οι οποίες είναι αυτές που θα καλύπτουν τη βασική θεματολογία του blog σου. Αφότου δημιουργήσεις τις κατηγορίες, μπορείς να τις επιλέγεις για κάθε άρθρο ξεχωριστά με ευκολία από το μενού στα δεξιά. Μπορείς επίσης να προσθέσεις πολλαπλές ετικέτες, είτε επιλέγοντας τις πιο γνωστές από κάτω, είτε συμπληρώνοντας την αρχή μιας λέξης και επιλέγοντας την μόλις την εμφανίσει. Αν δεν υπάρχει, μπορείς να τις διαχωρίσεις με κόμμα.

Μπορείς ακόμα να δημιουργείς, να επεξεργάζεσαι και να διαγράφεις όλες τις ετικέτες από τον Πίνακα Ελέγχου, πηγαίνοντας στην ενότητα Άρθρα -> Ετικέτες για τις ετικέτες, ή Άρθρα -> Κατηγορίες για τις κατηγορίες.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Οι κατηγορίες και οι ετικέτες στο WordPress.

Επιπλέον, μπορείς να φτιάχνεις μέχρι και δικά σου custom taxonomies για ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο, όπως κάνουν για παράδειγμα αρκετοί Food Bloggers με τις συνταγές τους, οι Travel Bloggers με τους προορισμούς που επισκέπτονται, τα ειδησεογραφικά blogs για το διαχωρισμό του περιεχομένου τους, ή ακόμα και ηλεκτρονικά καταστήματα για τη σωστή δομή και τη κατηγοριοποίηση των προϊόντων και brands τους.

Μιας και οι ετικέτες δεν χρησιμοποιούνται άλλο από τους περισσότερους SEO experts, και με εργαλεία όπως το Rank Math SEO να τις έχουν ως no-index από προεπιλογή, δεν αποτελεί έκπληξη που οι bloggers στο Blogger δεν βλέπουν ποτέ το “φως της ημέρας” με τις ετικέτες και τα μενού τους. Για πιο περίπλοκη κατηγοριοποίηση και blogs με πολλαπλές θεματολογίες, το WordPress είναι μονόδρομος.

Νικητής: WordPress

Κειμενογράφος και δημιουργία άρθρων και σελίδων

Ο κειμενογράφος του Blogger έχει παραμείνει όπως ήταν εδώ και αρκετά χρόνια. Ένας κλασικός και παραδοσιακός κειμενογράφος ο οποίος σου επιτρέπει να γράφεις άρθρα, να εισάγεις φωτογραφίες και βίντεο, και να κάνεις βασική μορφοποίηση των κειμένων σου. Μπορείς να πεις πως είναι το ίδιο με όταν έγραφες στο Microsoft Word πίσω στο 2003-2006, αλλά με λιγότερες επιλογές.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Ο κειμενογράφος του Blogger.

Στο WordPress οι δυνατότητες είναι και εδώ αρκετές. Αρχικά, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον βασικό κειμενογράφο (γνωστό ως Gutenberg), ο οποίος σου επιτρέπει να προσθέτεις μπλοκς. Κάθε μπλοκ μπορεί να είναι ένα κείμενο, μια εικόνα, μια συλλογή φωτογραφιών, ένα βίντεο, ένας embed κώδικας, ένα quote, ή οτιδήποτε άλλο θελήσεις να προσθέσεις. Κάθε μπλοκ μπορεί επίσης να μορφοποιηθεί, αλλάζοντας το μέγεθος του, το χρώμα, την background φωτογραφία, μεταξύ άλλων. Τα μπλοκς μπορούν επίσης να μεταφέρονται με ευκολία πάνω ή κάτω από άλλα μπλοκς, έτσι ώστε να έχεις τη πλήρη διαχείριση για το που εμφανίζεται το κάθε τι. Τέλος, μπορείς να κάνεις κάθε μπλοκ επαναχρησιμοποιούμενο, έτσι ώστε να το προσθέτεις έτοιμο σε κάθε άρθρο ή σελίδα σου με ένα κλικ.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Ο κειμενογράφος του WordPress.

Από την άλλη πλευρά, μπορείς να συνεχίσεις να χρησιμοποιείς (δεν προτείνεται) τον παλιό και κλασικό κειμενογράφο του WordPress, ή έναν Page Builder. Αν θέλεις να επεκτείνεις ακόμα περισσότερο τις δυνατότητες του Gutenberg, θα βρεις μια πληθώρα επιλογών από πρόσθετα (plugins) τα οποία παρέχουν επιπλέον μπλοκς για να προσθέτεις στα άρθρα και τις σελίδες σου. Στις τελευταίες εκδόσεις του WordPress, έχει δοθεί η επιλογή στους προγραμματιστές να δημιουργούν και να εισάγουν τα δικά τους block templates, έτσι ώστε να τα εισάγεις με ένα κλικ στα άρθρα ή τις σελίδες σου. Για παράδειγμα, ας πούμε πως θέλεις να δημιουργήσεις ένα περίπλοκο πίνακα, μια γκαλερί με φωτογραφίες και κείμενα, ή ακόμα και να προσθέσεις προϊόντα, σημειώσεις, quotes και στήλες, μπορείς να το κάνεις με ένα κλικ, χρησιμοποιώντας ένα από τα διαθέσιμα blocks. Μπορείς επίσης να τα φτιάξεις όλα απ’ την αρχή, κάτι το οποίο απαιτεί μόλις μερικά κλικ.

Σε κάθε περίπτωση, το WordPress έχει πάει τον κειμενογράφο του στο επόμενο επίπεδο, παρέχοντας σου όχι μόνο την δυνατότητα να γράφεις άρθρα και να τα μορφοποιείς με επαγγελματικό τρόπο, αλλά παράλληλα να δημιουργείς και ολόκληρες σελίδες ή να επεκτείνεις με ευκολία όλες τις δυνατότητες με τη χρήση page builders και πρόσθετων.

Νικητής: WordPress

Πρόσθετα (plugins / extensions)

Το Blogger δεν παρέχει ούτε υποστηρίζει τη χρήση πρόσθετων. Τα πρόσθετα (γνωστά και ως plugins στον κόσμο του WordPress), είναι επιπρόσθετα εργαλεία που μπορείς να εγκαταστήσεις με ένα κλικ, αυξάνοντας έτσι τις δυνατότητες της πλατφόρμας. Για παράδειγμα, μπορείς να εγκαταστήσεις το Contact Form 7, το οποίο σου επιτρέπει να δημιουργείς φόρμες επικοινωνίας. Μπορείς να εγκαταστήσεις το Rank Math SEO για να βελτιώσεις το SEO των άρθρων και των σελίδων σου, και το FlyingPress με το FlyingCDN για να αυξήσεις την ταχύτητα στα ύψη.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Η επίσημη σελίδα του WordPress με τα δημοφιλέστερα πρόσθετα.

Τα plugins είναι σημαντικά για κάθε ιστοσελίδα, καθώς μπορούν να αυξήσουν από λίγο έως πολύ τις δυνατότητες μιας πλατφόρμας. Για το WordPress, θα βρεις εκατοντάδες χιλιάδες διαθέσιμα πρόσθετα μέσα από τον Κατάλογο της πλατφόρμας, ενώ θα βρεις και άλλα τόσα σε ιστοσελίδες τρίτων. Μάλιστα, υπάρχει και μια πληθώρα επιλογών στο CodeCanyon από WordPress plugins που μπορείς να αγοράσεις.

Ωστόσο, η χρήση των plugins προτείνεται να είναι προσεκτική, καθώς τα κακογραμμένα πρόσθετα είναι συχνά η αιτία για χακαρισμένες ή πεσμένες ιστοσελίδες (βλέπε το wp-vcd Malware, το οποίο είναι το συχνότερο). Όταν χρησιμοποιείς έναν μεγάλο αριθμό πρόσθετων, θα πρέπει επίσης να ελέγχεις και την ταχύτητα της ιστοσελίδας σου, ενώ όσο πιο πολλά έχεις ενεργά, τόσο πιο καλό server θα χρειάζεσαι για να τα τρέχει όλα.

Νικητής: WordPress

Εφαρμογές και πρόσβαση

Αν και δεν ήμουν ποτέ ιδιαίτερα μεγάλος fan των εφαρμογών, αρκετοί είναι αυτοί που τις προτιμούν για να διαχειρίζονται το blog και το περιεχόμενο τους. Τα καλά νέα είναι πως τόσο η Google όσο και η Automattic παρέχουν τις δικές τους εφαρμογές, με ορισμένες βασικές διαφορές.

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Ο κειμενογράφος του Blogger μέσα από την Android εφαρμογή της Google.

Για το Blogger, η Google έχει κατασκευάσει μόλις μια εφαρμογή για τους κατόχους Android συσκευών. Από τις 10+ εκατομμύρια εγκαταστήσεις και τις 159+ χιλιάδες κριτικές, η εφαρμογή έχει λάβει βαθμολόγηση στα 3.2/5.0 αστέρια. Μέσα από αυτή, θα έχεις την δυνατότητα να γράφεις άρθρα, να επεξεργάζεσαι τα υπάρχον, να βλέπεις τη λίστα με όλα τα αποθηκευμένα και δημοσιευμένα άρθρα, να αλλάζεις λογαριασμό ή blog και να προσθέτεις ετικέτες, φωτογραφίες κ.α. Αν έχεις iOS συσκευή, θα χρειαστεί να μπεις από το πρόγραμμα περιήγησης στο Blogger.com ώστε να αποκτήσεις πρόσβαση στο blog σου, ή να χρησιμοποιήσεις μια εφαρμογή τρίτων.

Σημείωση: Κατά τη διάρκεια των δοκιμών μου με την εφαρμογή του Blogger – τόσο στο Samsung Galaxy A52s όσο και στο Xiaomi Mi A2 και Mi A3 – η εφαρμογή έκλεινε συνεχώς αυτόματα. Δεν κατάφερα να ολοκληρώσω το πρόχειρο άρθρο, αλλά ούτε και να το μορφοποιήσω. Η πλατφόρμα ωστόσο λειτουργούσε άψογα από το πρόγραμμα περιήγησης.

Στο WordPress τα πράγματα αλλάζουν. Μπορείς και εδώ φυσικά να συνδεθείς μέσω του προγράμματος περιήγησης, ή ακόμα και να κατεβάσεις μια απ’ τις διαθέσιμες εφαρμογές της πλατφόρμας για Windows, macOS, Linux, Android και iOS. Μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις παλαιότερες μεθόδους, γράφοντας και δημοσιεύοντας άρθρα είτε μέσω μιας τρίτης υπηρεσίας ή εφαρμογής, είτε ακόμα και μέσω.. SMS – γιατί.. γιατί όχι; Το WordPress λειτουργεί επίσης άψογα αν το εγκαταστήσεις ως PWA εφαρμογή, ενώ μπορείς να μετατρέψεις μέχρι και το blog σου σε PWA, είτε με τη χρήση κάποιου πρόσθετου, είτε χειροκίνητα (απαιτεί γνώσεις προγραμματισμού η δεύτερη μέθοδος προφανώς).

WordPress ή Blogger; Ποια πλατφόρμα αξίζει το 2022;
Ο κειμενογράφος “Gutenberg” του WordPress μέσα από την Android εφαρμογή της Automattic.

Η εφαρμογή του WordPress στο Android από την άλλη πλευρά έχει 10+ εκατομμύρια εγκαταστήσεις και περισσότερες από 180 χιλιάδες κριτικές, από τις οποίες έχει λάβει συνολικά 4.4/5.0 αστέρια βαθμολογία. Με τη χρήση της, θα έχεις την δυνατότητα να γράφεις άρθρα και να τα μορφοποιείς, να δημιουργείς σελίδες, κατηγορίες και ετικέτες, να διαχειρίζεσαι τα πολυμέσα, να παρακολουθείς τα στατιστικά, να διαχειρίζεσαι τα σχόλια και πολλά-πολλά ακόμα. Αν χρησιμοποιείς το Jetpack και τις λειτουργίες του, τότε παρέχεται ξέχωρη Android εφαρμογή για να παρακολουθείς ακόμα περισσότερα στατιστικά, να κατεβάζεις αντίγραφα ασφαλείας (backups), να σκανάρεις την ιστοσελίδα για προβλήματα και αρκετά ακόμα. Τέλος, παρέχεται και η εφαρμογή WooCommerce, για να μπορείς να παρακολουθείς και να διαχειρίζεσαι τις παραγγελίες του ηλεκτρονικού σου καταστήματος.

Χρησιμοποιώντας και τις δύο εφαρμογές μπορείς γρήγορα να καταλάβεις πως δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Από τη μια έχεις το Blogger, του οποίου η εφαρμογή σε όλες τις δοκιμές αποδείχθηκε πλήρως αχρησιμοποίητη, κάτι το οποίο με έκανε γρήγορα να συνειδητοποίησω πως οι χρήστες που άφησαν αρνητικές κρητικές στο Play Store μάλλον δεν είχαν και τόσο άδικο. Από την άλλη πλευρά έχεις την κλασική εφαρμογή του WordPress, το Jetpack και το WooCommerce, που σου παρέχουν σχεδόν οτιδήποτε χρειαστείς, ενώ παράλληλα είναι σταθερές, γρήγορες και σχετικά ελαφρίες για κάθε συσκευή.

Νικητής: WordPress

Ποια CMS πλατφόρμα έχει περισσότερο κόσμο; WordPress ή Blogger;

Αν και τα στατιστικά μπορούν επίσης να σε διαψεύσουν – καθώς έχουμε δει επανειλημμένες φορές ανθρώπους να χρησιμοποιούν κάτι το οποίο είτε δεν αξίζει, είτε είναι προβληματικό, αλλά έχει όνομα και το χρησιμοποιούν όλοι, άρα γιατί όχι κι εσύ; Σωστά; Σωστά. – δεν είναι ποτέ κακή ιδέα να τα ρίχνεις και αυτά μια ματιά.

Σύμφωνα με τα στατιστικά του BuiltWith, το WordPress αυτή την στιγμή που γράφεται το άρθρο κατέχει το 41% της παγκόσμιας αγοράς στις CMS πλατφόρμες. Δεύτερο έρχεται το Wix με 9%, τρίτο το Progress Sitefinity με 5%, τέταρτο το Squarespace με 4% και πέμπτο ακολουθεί το Plesk με 3%. Αν ψάχνεις το Blogger, τότε βρίσκεται στην έκτη θέση με 2%.

Σύμφωνα με τα στατιστικά του W3Techs.com, το WordPress κατέχει το 43.0% της παγκόσμιας αγοράς, ακολουθεί το Shopify με 4.3%, το Wix με 2.3% και το Squarespace με 2.0%. Το Blogger να βρίσκεται στην όγδοη θέση με μόλις 1.0%, ακριβώς κάτω από το Joomla, το Drupal και τη σουίτα προγραμμάτων της Adobe.

WordPress ή Blogger; Συχνές Ερωτήσεις για νέους και παλιούς bloggers

Αν έχεις κάποια απορία ή ερώτηση για την οποία δεν απάντησα παρακάτω, μπορείς να αφήσεις το σχόλιο σου στο τέλος του άρθρου.

WordPress ή Blogger για ένα επαγγελματικό blog;

Με την τεράστια άνοδο που έχει η μπλογκόσφαιρα στις μέρες μας, πλατφόρμες όπως το Blogger δεν αποτελούν άλλο λύση για επαγγελματικά ή περίπλοκα projects και blogs. Η πλατφόρμα έτσι κι αλλιώς δεν στόχευε ποτέ σε επαγγελματικά και περίπλοκα blogs, αλλά σε πιο προσωπικά (τύπου) blogs. Είναι ιδανική, ωστόσο, για απλά και μικρά προσωπικά blogs και bloggers που αναζητούν κάτι απλό και δωρεάν.

Για ποιους bloggers είναι το Blogger;

Το Blogger απευθύνεται σε αρχάριους και παλιούς bloggers που θέλουν ένα απλό blog για να μοιράζονται τις ιδέες και τις απόψεις τους με το κοινό τους. Η πλατφόρμα παρέχεται επίσης εντελώς δωρεάν και οι δυνατότητες της είναι αρκετά περιορισμένες, πράγμα που την κάνει ιδανική για έναν αρχάριο blogger που δεν αναζητάει για το “κάτι παραπάνω”.

Για ποιος bloggers είναι το WordPress.com

Το WordPress.com απευθύνεται και εστιάζει τόσο σε αρχάριους και καινούργιους bloggers, όσο και για πιο μεγάλα και επαγγελματικά blogs που αναζητούν πλήρη ταχύτητα, ασφάλεια και διαχείριση. Είναι η ιδανική πλατφόρμα για όσους δεν θέλουν να ασχοληθούν με hosting και domain names, αλλά και για όσους μόλις ξεκίνησαν το blogging ταξίδι τους.

Για ποιος bloggers είναι το WordPress.org;

Το WordPress.org απαιτεί από κάθε blogger να αποκτήσει το δικό του hosting και το δικό του domain name. Η πλατφόρμα παρέχεται από μόνη της εντελώς δωρεάν και δεν περιορίζει τους bloggers πουθενά. Τα self-hosted WordPress blogs μπορούν να είναι απλά και λιτά, ή περίπλοκα και με τεράστιο αριθμό περιεχομένου. Αν και η αρχή ήταν πάντοτε λίγο πιο περίπλοκη, οι hosting εταιρείες κάνουν την διαδικασία (πλέον) υπόθεση μερικών λεπτών. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα αν και εστιάζει περισσότερο σε πιο “ειδικευμένους” bloggers, παραμένει η προτεινόμενη επιλογή ακόμα και για αρχάριους χρήστες που ξεκινάνε τώρα.

WordPress.com vs WordPress.org: Ποια είναι η καλύτερη επιλογή;

Ανάλογα με το τι ζητάει ένας bloggers, και οι δύο τρόποι μπορούν να αποτελέσουν ιδανική λύση. Αν θέλεις να έχεις τη πλήρη διαχείριση του blog σου και κανέναν απολύτως περιορισμό, τότε ένα self-hosted WordPress blog είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι. Αν τα θέλεις όλα έτοιμα, με ορισμένους περιορισμούς και συνδρομητικά πακέτα, τότε το WordPress.com είναι μια εξαιρετική επιλογή.

Πόσο θα μου κοστίσει ένα WordPress blog;

Αν επιλέξεις το WordPress.com, τότε μπορείς να ξεκινήσεις εντελώς δωρεάν με 1GB διαθέσιμης χωρητικότητας και ένα sub-domain σε .wordpress.com. Αν αποφασίσεις να στήσεις ένα self-hosted blog, τότε το κόστος θα κυμανθεί ανάλογα από την υπηρεσία που θα επιλέξεις για το web hosting και το domain name, καθώς επίσης κι αν αποφασίσεις να στήσεις το blog εσύ, μια εταιρεία ή ένας freelancer προγραμματιστής.

Τι είναι τα WordPress self-hosted sites;

Οι self-hosted ιστοσελίδες είναι αυτές που φιλοξενούνται σε servers με δικά τους domain names. Οτιδήποτε φιλοξενείται πάνω σε servers μιας πλατφόρμας, ή χρησιμοποιεί ένα sub-domain μιας εταιρείας (όπως .blogspot.com ή .wordpress.com) δεν είναι self-hosted.

Γιατί η Google επενδύει πάνω στο WordPress;

Αν παρακολουθείς τις εξελίξεις του blogging, ένα από τα πρώτα πράγματα που ίσως αναρωτηθείς είναι γιατί η Google, ενώ έχει τη δική της πλατφόρμα, επενδύει και δημιουργεί εργαλεία για το WordPress; Εκτός απ’ το γεγονός πως οι δύο πλατφόρμες είναι αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους – άσχετα που σου επιτρέπουν να δημιουργείς και να διαχειρίζεσαι το περιεχόμενο του blog σου – το WordPress παραμένει σταθερά στην πρώτη θέση, και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα. Οι υπηρεσίες της Google, όπως η AdSense, το Analytics, το Search Console, μεταξύ ορισμένων ακόμα, έχουν εκατομμύρια χρήστες απ’ το WordPress, οπότε είναι λογικό η εταιρεία να βαδίζει προς εκεί, ειδικότερα αν σκεφτούμε πως το WordPress είναι ανοιχτού-κώδικα.

Σύνοψη..

Το “ιδανικό” διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το Blogger είναι μια blogging πλατφόρμα η οποία δεν κατάφερε να εξελιχθεί με τον τρόπο που θα ήθελαν αρκετοί. Το WordPress, από την άλλη πλευρά, έχει τεράστια ανάπτυξη και άνοδο, παρέχοντας συνεχώς νέες εκδόσεις, οι οποίες φέρνουν υψηλότερη ασφάλεια και απόδοση, νέα χαρακτηριστικά και δυνατότητες, και ορισμένες φορές νέους καινοτομικούς τρόπους για τη διαχείριση περιεχομένου.

Το Blogger μέχρι και σήμερα αποτελεί την ιδανική λύση για να ξεκινήσεις γρήγορα και εντελώς δωρεάν ένα απλό blog. Παρόλα αυτά, αν σκοπεύεις να ασχοληθείς επαγγελματικά με το blogging, τότε σε καμία περίπτωση δεν προτείνεται να επιλέξεις τη συγκεκριμένη πλατφόρμα. Επιπλέον, όλα τα νέα εργαλεία της Google είναι διαθέσιμα αποκλειστικά για το WordPress, ενώ θα έχεις στην κατοχή σου και μια πληθώρα επιλογών από πρότυπα και πρόσθετα, και έναν σύγχρονο κειμενογράφο για να γράφεις τα άρθρα σου.

Εσύ ποια από τις δύο πλατφόρμες χρησιμοποιείς, WordPress ή Blogger; Σκέφτεσαι να μεταφερθείς από τη μια πλατφόρμα στην άλλη; Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις και τις προτάσεις σου στα σχόλια στο τέλος του άρθρου.

Σου άρεσε το άρθρο; Για ακόμα περισσότερα παρόμοια άρθρα:
Κάνε εγγραφή στο Google News.
Κάνε subscribe στο YouTube.
Ακολούθησε μας στο Facebook.
Ακολούθησε μας στο Twitter.

Θέλεις να υποστηρίξεις το Inkstory;
Κάνε τις αγορές σου από τον Κατάλογο μας..

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Επιστροφή Επάνω
Κλείσιμο